Czego potrzebują przedszkolaki?

Wiek przedszkolny to okres intensywnego rozwoju emocjonalnego i społecznego. Kamienie milowe rozwoju fizycznego - takie jak siadanie, chodzenie, skakanie - zostały już osiągnięte i rozwój fizyczny na tym etapie głównie się doskonali - dzieci uczą się biegać coraz szybciej, skakać coraz wyżej, z biegówki przesiadają się na większy rowerek. To co jest dla nich nowością w wieku przedszkolnym i czego przede wszystkim uczą się codziennie w tym wieku, to tego jak regulować swoje emocje (jak się uspokoić gdy jestem zły albo smutny), jak bawić się z rówieśnikami (jak podzielić się zabawką i poprosić o zabawkę), jak współpracować z innymi (zbudujemy wspólnie bazę), jak czekać na swoją kolej (kiedy bardzo chcę zrobić lub powiedzieć coś TERAZ), jak rozmawiać (jak słuchać innych i jak być słuchanym), jak okazywać empatię (kiedy powiem coś niemiłego drugiej osobie robi się przykro, kiedy zajmuję huśtawkę zbyt długo inne dzieci są smutne, zniecierpliwione, sfrustrowane).

To nie koniec tej listy nowych wyznawań, a nauczenie się tych umiejętności to wielka praca do wykonania dla przedszkolaka.

Kolejna ważna rzecz, której uczą się przedszkolaki, a której nauka często kosztuje je wiele łez, to nauka tego, że nie wszystko wolno - czyli nauka zauważania i szanowania granic swoich i innych osób. Kiedy dziecko się rodzi i jest malutkie, wszyscy starają się zaspokajać jego potrzeby - kiedy  tylko da znać, że jest mu źle. Kiedy dziecko idzie do przedszkola - nagle zdaje sobie sprawę, że nie może kontrolować zachowania innych osób i nie wszyscy będą robić to, czego ono chce (inne przedszkolaki nie koniecznie będą skłonne do współpracy i słuchania tak jak mama, tata czy babcia); że są rzeczy, których robić nie można (nie można wyrywać zabawek innym, nie można wychodzić z sali kiedy się chce, nie można bawić się jedzeniem); że wiele rzeczy by chciało zrobić ale jest jeszcze za małe.

Zrozumienie tego, że nie wszystko można jest trudne i kosztuje wiele frustracji i łez.

Jakie są przedszkolaki?

•    chętne do zabawy
•    ciekawe świata
•    boją się zostać same
•    boją się, kiedy dorosły jest niezadowolony
•    nieśmiałe w stosunku do obcych
•    potrzebują bliskości i kontaktu

Z drugiej strony:

• są impulsywne - jeśli coś mi się podoba to chcę to od razu, potrafię nawet uderzyć, jeśli nie zostanę zrozumiany
• są pełne emocji – boją się, smucą, wstydzą, złoszczą, są z siebie dumne
• są egocentryczne - nie rozumieją, ze ktoś może myśleć inaczej niż one i na przykład mieć inny pomysł na zabawę
• są nielogiczne - nie rozumieją jeszcze co to przyczyna i skutek i nie zdają sobie sprawy z konsekwencji swoich działań

Co możemy im dać?

Co możemy zrobić my - dorośli aby pomóc dzieciom przejść przez okres przedszkolny i aby nauka umiejętności radzenia sobie z emocjami, życia w grupie i wyrażania siebie zakończyła się sukcesem? Co możemy im dać, czego potrzebują najbardziej?

1. WIĘŹ - poczucie tego, że są ważna częścią rodziny - że ich potrzeby są ważne i będą wysłuchane i zrozumiane, choć nie zawsze zaspokojone. Że maja prawa i obowiązki, że są potrzebne - maja swoje zadania. Poczucie więzi daje nam poczucie bezpieczeństwa - a tylko czując się bezpiecznie możemy uczyć się nowych rzeczy.

2. ZABAWA - dajmy dzieciom czas na zabawę - niekoniecznie zaplanowaną przez nas dorosłych, niekoniecznie na zajęciach zorganizowanych, niekoniecznie o walorach edukacyjnych. W ‘zwykłej’ zabawnie - dzieci ćwiczą role, zachowania, dialogi, które potem odgrywać będą w dorosłym życiu. W swobodnej zabawie - dzieci uczą się rozwiazywania konfliktów i rozwiazywania problemów, słuchania siebie nawzajem, czekania na swoja kolej, wymieniania się pomysłami, inspirowania się pomysłami innych. W zabawie dzieci uczą się przeżywania i wyrażania emocji -   sytuacje są ‘na niby’ ale emocje naprawdę. W zabawie dzieci uczą się poznawać siebie - co lubię, czego nie lubię.  

3. CZAS - Dajmy dzieciom czas.
• Czas na naukę - nie oczekujmy, że nie będą popełniać błędów.
• Czas na przeżywanie emocji - aby nauczyć się regulować emocje samodzielnie - potrzebują tego by pomagać im przechodzić przez ich trudne emocje w tym wieku - tłumaczyć co czują i dlaczego tak czują.
• Czas na nudę.

Kiedy zdamy sobie sprawę, że oczekujemy od dzieci tego aby zachowywały się jak dorośli - czyli były odpowiedzialne, opanowane, przewidujące konsekwencje swoich zachowań, zauważające potrzeby innych - a jednocześnie uświadomimy sobie że przedszkolaki są zupełnym przeciwieństwem tych oczekiwań i to właśnie ten okres, w którym wspólnie możemy im pomóc umiejętności te zdobyć.